Don Giovanni in Glyndebourne en Wozzeck in het Royal Opera House markeren een glorieuze seizoensopener

By | May 23, 2023

Victoria Randem als Zerlina en Andrey Zhilikhovsky als Don Giovanni in Glyndebourne (Monika Rittershaus)

Glyndebourne, Garsington, Grange Park, The Grange: het 4G-landoperanetwerk doet opnieuw zijn zomeraanbod en de oudste van allemaal, Glyndebourne, trapte dit weekend af met Don Giovanni (☆☆☆☆).

De tot nadenken stemmende enscenering van Mariame Clément, met verfijnde eigentijdse decors van Julia Hansel en belichting door Bernd Purkrabek, stelt vragen wanneer een seksueel charismatische man een roofdier wordt. Het eerste bedrijf speelt zich af in een wat vervallen hotel waarvan hij vermoedelijk de eigenaar is; de bruiloftsfeesten die werden verwacht door Masetto’s met testosteron beladen vrijgezellenfeest (jongens in felblauwe jassen). Ondertussen spotten Zerlina’s vrienden op haar vrijgezellenfeest ook met het cliché in roze tutu’s en neptieten.

In Act Two lijkt de locatie meer op een casino in Vegas-stijl, maar de groeiende minachting van de jongeren voor het gedrag van Giovanni zorgt ervoor dat ze hun afschuwelijke kleding opgeven, wat suggereert dat hun eigen gedrag ook acceptabeler zou kunnen zijn. Een van de vele gedenkwaardige momenten komt wanneer de oprechte genegenheid (ondanks hun gekibbel) van Zerlina (Victoria Randem) en Masetto (Michael Mofidian), opgerold onderaan de trap, wordt afgewisseld met de liefdeloze levensstijl van Giovanni en Leporello.

Een andere verrassende inspiratiebron in dit proces is Don Ottavio, die meestal wordt afgeschilderd als de nogal saaie verloofde van Donna Anna en die vaak een van zijn twee grote aria’s kwijtraakt. Hier heeft hij ze allebei (expressief gezongen door Oleksiy Palchykov) en elk wordt gepresenteerd als een cruciaal moment in de plot.

Giovanni wordt met veel stijl en enthousiasme gezongen (en geacteerd) door Andrey Zhilikhovsky, hoewel hij zijn vaardigheid toont in zijn duet met Zerlina, wordt hij overtroffen door Randem, wiens vlotte frasering veel aantrekkelijker is. Michail Timosjenko zorgt voor een bewonderenswaardige toevoeging als zijn dienaar Leporello. Venera Gimadieva is ontroerend als Donna Anna in haar laatste aria, Non mi dir, terwijl Ruzan Mantashyan een pittige Donna Elvira speelt. Evan Rogister’s dirigeren van het Orchestra of the Age of Enlightenment drijft de actie overtuigend aan, zij het soms te snel voor comfort.

Mikhail Timoshenko als Leporello en Andrey Zhilikhovsky als Don Giovanni (Glyndebourne Productions Ltd/Monika Rittershaus)

Mikhail Timoshenko als Leporello en Andrey Zhilikhovsky als Don Giovanni (Glyndebourne Productions Ltd/Monika Rittershaus)

Terug in Londen zijn er de komende twee maanden alleen al in Covent Garden een half dozijn uitvoeringen om uit te kiezen – Verdi’s Il Trovatore, La Traviata en Don Carlo, Massenet’s Werther (met Jonas Kaufmann) en Mozart’s Figaro – om nog maar te zwijgen van de attracties zoals dat grote gezelschappen als Opera Holland Park. Deze vroege zomerorkaan werd vrijdag geïnitieerd met Bergs Wozzeck (☆☆☆☆☆) in een spetterende productie van Deborah Warner, voortreffelijk gedirigeerd door Antonio Pappano. Een van ‘s werelds beste baritons, Christian Gerhaher, neemt de titelrol op zich.

Net als Don Giovanni is Wozzeck een lastige opgave voor een regisseur in een tijd waarin de verschrikkingen van huiselijk geweld steeds duidelijker worden. Berg laat ons maar al te duidelijk zien hoe Wozzeck tot wanhoop wordt gedreven door de vernederingen en degradaties die hij heeft ondergaan. We hebben medelijden met deze neerslachtige man, het slachtoffer van bizarre, quasi-wetenschappelijke experimenten, ook al betreuren we zijn moorddadige optreden tegen het eenvoudigste doelwit – zijn vrouw Marie (sympathiek gezongen door Anja Kampe) – in plaats van zijn echte onderdrukkers.

Warner kan het onderwerp op geen enkele manier uit de weg gaan: een sympathieke Wozzeck zou het werk zinloos maken. Haar actie begint dus met mannen die urineren in podiumtoiletten, die vervolgens door Wozzeck moeten worden schoongemaakt. De sadistische dokter van Brindley Sherratt en de krankzinnige kapitein van Peter Hoare dragen bij aan de vernedering.

Gerhahers emotioneel gestoorde Wozzeck staat vanaf het begin los van de sociale werkelijkheid, getuige zowel zijn hurkende fysieke aanwezigheid als zijn declamatie. Gerhaher, wiens vermogen om een ​​zanglijn een unieke verscheidenheid aan toonhoogtes te geven, ontvouwt Bergs rap, die spraak en zang combineert met een zeer unieke expressiviteit.

De sombere, semi-abstracte decors van Hyemi Shin zijn, afgezien van de toiletten, poëtisch geïnspireerd door Adam Silverman en indrukwekkend belicht. De karmozijnrode maan die Wozzeck achtervolgt, is een enorme schijf waarvan het geleidelijk vervagen een krachtig moment is, hoewel het de kans mist voor een visuele coup als aanvulling op de climax van het laatste intermezzo.

In Pappano’s handen hebben zelfs de vlijmscherpe geluidsfragmenten die Wozzecks mesaanval op Marie anticiperen een zekere glans. Deze fabelachtig complexe, compromisloze atonale partituur heeft nog nooit zo mooi geklonken.

Sam Furness als Andres en Christian Gerhaher als Wozzeck in ROH (Tristram Kenton)

Sam Furness als Andres en Christian Gerhaher als Wozzeck in ROH (Tristram Kenton)

Don Giovanni eindigt op 15 juli

Wozzeck eindigt op 7 juni

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *